Rally sprawdza tegoroczne atrakcje
Boże Narodzenie z dziećmi w Nowym Sączu
Nowy Sącz powstał 8 listopada 1292 roku, a na jego rynku stoi ratusz z końca XIX wieku. Miasto ma skansen z oryginalnymi chatami i małe miasteczko z czasów Galicji, gdzie co roku odbywają się jarmarki bożonarodzeniowe. Oto historia świąt w Nowym Sączu dla rodzin z dziećmi.
Świąteczne wydarzenia na 2026 rok pojawią się pod koniec listopada
Sprawdzamy u każdego organizatora tegoroczne świąteczne wydarzenia w Nowym Sączu. Zapisz się, a napiszemy do Ciebie w dniu, w którym pojawią się na stronie.
Za darmo. Napiszemy w dniu publikacji, a potem raz w tygodniu podeślemy nowe wydarzenia w Nowym Sączu. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Historia Bożego Narodzenia w Nowym Sączu
Skansen otwarty w 1975 roku i obrzędy z sądeckich wsi
Sądecki Park Etnograficzny zaczęto budować w 1969 roku, a dla zwiedzających otwarto go w 1975. Zajmuje 20 hektarów i ma cztery sektory: osobne dla Lachów, Pogórzan, górali sądeckich i Łemków. Prawie wszystkie obiekty są oryginalne, rozebrano je we wsiach, przeniesiono i złożono na nowo. Latem w skansenie pokazuje się rzemiosło, pracę na wsi oraz obrzędy doroczne i rodzinne, a także śpiew, muzykę i tańce regionu. Dzieci mogą tu zobaczyć, w jakich izbach mieszkały rodziny, zanim w domach pojawiły się telewizory i choinki z lampkami.
Jarmarki w miasteczku z początku XX wieku, z ratuszem ze Starego Sącza
Miasteczko Galicyjskie przy ul. Lwowskiej 226 odtwarza małe miasto z przełomu XIX i XX wieku. Rynek otaczają fasady około tuzina domów, a ratusz jest repliką ratusza ze Starego Sącza. Są tu cukiernia, poczta, fotograf, zegarmistrz oraz pracownia drewnianych ozdób i zabawek. Co roku odbywają się tu jarmarki bożonarodzeniowe. W Wigilię, w pierwszy i w drugi dzień świąt miasteczko jest zamknięte, tak samo jak 1 i 6 stycznia. W środy wstęp do wnętrz wystaw jest bezpłatny.
Makieta 1:87 na dworcu i miasto założone przez czeskiego króla
Nowy Sącz założył w 1292 roku król Wacław II i jest to jedyne polskie miasto lokowane przez czeskiego władcę. Dworzec otwarto w 1876 roku, a w 1909 przebudowano go w stylu secesyjnym. Od 30 listopada 2019 roku w hali dworca stoi największa w Małopolsce makieta kolejowa. Ma 7,5 na 3,5 metra, wszystko jest na niej 87 razy mniejsze niż w prawdziwym życiu. Budowali ją przez około rok czterej członkowie stowarzyszenia miłośników kolei, a na torach mogą jeździć naraz trzy lub cztery lokomotywy.
Tradycje dziś
- Jarmarki bożonarodzeniowe w Miasteczku Galicyjskim: Co roku w miasteczku z początku XX wieku odbywają się jarmarki świąteczne, a w pracowni można zobaczyć drewniane ozdoby i zabawki.
- Pierwsza gwiazdka: Wieczerza wigilijna zaczyna się tradycyjnie, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka, która przypomina gwiazdę betlejemską.
- Dzielenie się opłatkiem: Rodzina łamie się opłatkiem i składa sobie życzenia na nadchodzący rok. Ten zwyczaj w takiej formie znany jest poza Polską tylko na Litwie.
- Mikołaj w Wigilię: Polska należy do nielicznych krajów, w których Mikołaj odwiedza dzieci w Wigilię, a nie 25 grudnia.
- Choinka w domu: Choinka w dzisiejszej formie trafiła do polskich domów na przełomie XVIII i XIX wieku, najpierw do mieszczan. Wcześniej wieszano pod sufitem świerk ozdobiony suszonymi owocami i orzechami.
Ciekawostka dla dzieci
Na dworcu w Nowym Sączu stoi makieta, na której jednocześnie jeżdżą trzy lub cztery lokomotywy, a wszystko jest 87 razy mniejsze niż naprawdę.
Pytania o święta w Nowym Sączu
Kiedy powstał Nowy Sącz i kto go założył?
Nowy Sącz został założony 8 listopada 1292 roku przez czeskiego króla Wacława II, na miejscu dawnej wsi Kamienica. Jest to jedyne polskie miasto założone przez czeskiego władcę. Dostało prawa magdeburskie, a nazwę wzięło od pobliskiego Starego Sącza. Miasto leży 281 metrów nad poziomem morza, a w XIV wieku Kazimierz Wielki wzniósł tu zamek królewski.
Czy w Nowym Sączu jest jarmark bożonarodzeniowy?
Tak, w Miasteczku Galicyjskim co roku odbywają się jarmarki bożonarodzeniowe. Miasteczko odtwarza małe miasto z przełomu XIX i XX wieku. Daty na 2026 rok dodamy do przewodnika Rally Takes the Train po świątecznych wydarzeniach w Nowym Sączu pod koniec listopada.
Co to jest Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu?
To filia Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu przy ul. Lwowskiej 226, czyli odtworzone małe miasto z czasów Galicji na przełomie XIX i XX wieku. Stoją w nim rynek, ratusz, cukiernia, poczta, zakład fotograficzny i pracownia drewnianych zabawek. Wstęp do wnętrz jest bezpłatny w środy. Dzieci najchętniej oglądają rynek, pocztę i pracownię zabawek.
Czy Miasteczko Galicyjskie jest otwarte w Wigilię i w święta?
Nie. Miasteczko Galicyjskie jest zamknięte 24, 25 i 26 grudnia, a także 1 i 6 stycznia. Zimą, od 16 października do 30 kwietnia, działa od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00 do 16:00. W poniedziałki jest nieczynne. W dni otwarcia ostatnie wejście na wystawy jest godzinę przed zamknięciem, więc lepiej nie przychodzić w ostatniej chwili.
Kiedy w Miasteczku Galicyjskim wstęp do wystaw jest bezpłatny?
Wstęp do wnętrz wystaw w Miasteczku Galicyjskim jest bezpłatny w środy. W pozostałe dni otwarcia obowiązują bilety, a godziny zależą od pory roku. Zimą miasteczko jest czynne od wtorku do niedzieli, a ostatnie wejście na wystawy jest o 15:00. Latem, od 1 maja do 15 października, miasteczko jest czynne dłużej, do 18:00.
Co dzieci zobaczą w Sądeckim Parku Etnograficznym?
Dzieci zobaczą prawdziwe chaty i budynki gospodarskie, które przeniesiono ze wsi: drewniane kościoły, cerkiew, dwór, a w północnej części młyn, tartak i foluszę nad potokiem. Park ma 20 hektarów i cztery sektory, każdy pokazuje inną grupę etnograficzną regionu, a przy wejściu parking jest bezpłatny.
Od kiedy działa Sądecki Park Etnograficzny?
Budowę Sądeckiego Parku Etnograficznego rozpoczęto w 1969 roku, a dla zwiedzających otwarto go w 1975. Prawie wszystkie obiekty są oryginalne: rozebrano je w rodzinnych wsiach, przeniesiono do Nowego Sącza i złożono na nowo w czterech sektorach. Dzięki temu dzieci oglądają prawdziwe drewniane domy, a nie ich kopie, i widzą, jak mieszkali górale, Łemkowie i inni mieszkańcy regionu.
Gdzie w Nowym Sączu dzieci mogą zobaczyć pociągi?
Na dworcu PKP stoi największa w Małopolsce makieta kolejowa, otwarta 30 listopada 2019 roku. Jeżdżą po niej pociągi parowe i spalinowe, są mosty, przejazdy i semafory. Makietę zbudowali członkowie Nowosądeckiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei. Dzieci mogą obserwować, jak małe pociągi mijają się na torach, i szukać na makiecie semaforów.
Jak duża jest makieta kolejowa na dworcu w Nowym Sączu?
Makieta ma 7,5 na 3,5 metra, a wszystko na niej jest 87 razy mniejsze niż w rzeczywistości. Czterej członkowie stowarzyszenia budowali ją około roku. Lokomotywy mają cyfrowe dekodery, więc po torach mogą jednocześnie jeździć trzy lub cztery. Na makiecie są też lokomotywownia, dwie nastawnie i dawne semafory kształtowe, więc jest co oglądać.
Kiedy zbudowano dworzec w Nowym Sączu?
Dworzec kolejowy w Nowym Sączu otwarto w 1876 roku, w tym samym roku powstały tu duże warsztaty naprawcze. W 1909 roku budynek przebudowano w stylu secesyjnym. W latach osiemdziesiątych XIX wieku miasto połączono koleją z Wiedniem. Stacja na makiecie ma typowy galicyjski układ torów i luźno wzoruje się na Bochni.
Skąd się wzięło słowo Wigilia?
Słowo Wigilia pochodzi od łacińskiego vigilia, czyli czuwanie. Dla dziecka można to wyjaśnić tak: w ten wieczór cała rodzina czeka razem na Boże Narodzenie. Kolację zaczyna się tradycyjnie, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Dawne izby, w których rodziny czuwały w ten wieczór, można dziś zobaczyć w sądeckim skansenie.
Dlaczego wieczerzę wigilijną zaczyna się od pierwszej gwiazdki?
Pierwsza gwiazdka przypomina gwiazdę betlejemską, która według opowieści wskazała drogę trzem królom. Dlatego dzieci często wypatrują jej przez okno, zanim rodzina usiądzie do stołu. To jeden z najbardziej znanych zwyczajów wigilijnych w całej Polsce. Dla dziecka to czas oczekiwania, w którym nawet pierwsza gwiazdka ma wyjątkowe znaczenie.
Kiedy w Polsce Mikołaj przynosi prezenty?
W Polsce Mikołaj odwiedza dzieci w Wigilię, 24 grudnia. W większości krajów zachodnich przychodzi dopiero 25 grudnia. Polska należy do nielicznych państw, w których prezenty pojawiają się już w wigilijny wieczór, po kolacji i podzieleniu się opłatkiem. Dla dzieci oznacza to, że na prezenty nie trzeba czekać do rana.
Jak wytłumaczyć małemu dziecku dzielenie się opłatkiem?
Można powiedzieć, że opłatek to cienki biały chleb, którym rodzina dzieli się i składa sobie życzenia na nowy rok. Każdy łamie kawałek od drugiej osoby i mówi jej coś miłego. Podobny zwyczaj poza Polską zna też Litwa, a dla dzieci to chwila, w której każdy może powiedzieć bliskim coś dobrego.
Kiedy w Polsce zaczęto stawiać choinki w domach?
Choinka w dzisiejszej postaci pojawiła się na przełomie XVIII i XIX wieku wśród mieszczan, a przynieśli ją niemieccy protestanci. Wcześniej świerk lub jodłę wieszano pod sufitem nad stołem, ozdobione suszonymi owocami, orzechami i papierowymi zabawkami. Dzieci mogą w domu zawiesić małą gałązkę i ozdobić ją orzechami, tak jak robiono dawniej.
Co robi pracownia drewnianych ozdób i zabawek w Miasteczku Galicyjskim?
W Miasteczku Galicyjskim działa warsztat, w którym wytwarza się drewniane ozdoby i zabawki. Obok są inne dawne zakłady: cukiernia, zegarmistrz, fotograf, fryzjer i poczta. Dzieci mogą dzięki temu zobaczyć, jak wyglądał zwykły dzień w małym mieście sprzed ponad stu lat.
Czym wyróżnia się rynek w Nowym Sączu?
Rynek w Nowym Sączu należy do największych starych rynków w Polsce, a w Europie ustępuje tylko krakowskiemu. Pośrodku stoi ratusz zbudowany pod koniec XIX wieku. To miejsce, gdzie od dawna odbywały się targi i jarmarki. Dzieci mogą obejść go dookoła i porównać z rynkiem w Miasteczku Galicyjskim.
Czym zajmowano się w Nowym Sączu w czasach Galicji?
Od 1772 roku Nowy Sącz należał do monarchii Habsburgów, aż do listopada 1918 roku. W końcu XIX wieku miasto połączono koleją z Wiedniem, a przy stacji powstała kolonia kolejowa dla pracowników. Ten świat odtwarza dziś Miasteczko Galicyjskie. Dzieci mogą tam zobaczyć, jak wyglądał rynek galicyjskiego miasteczka, z pocztą, cukiernią i zegarmistrzem.
Gdzie szukać świątecznych atrakcji dla dzieci w Nowym Sączu w 2026 roku?
Najlepiej zajrzeć do przewodnika Rally Takes the Train po świątecznych wydarzeniach w Nowym Sączu. Terminy na 2026 rok dodamy pod koniec listopada, więc warto zostawić adres e-mail w formularzu zapisu i dostać wiadomość, gdy przewodnik będzie gotowy. Do tego czasu warto odwiedzić skansen albo makietę kolejową na dworcu.
Jakie świąteczne zwyczaje poznają dzieci w Nowym Sączu?
Dzieci poznają zarówno zwyczaje wigilijne znane w całej Polsce, jak pierwsza gwiazdka i opłatek, jak i lokalne: jarmarki w Miasteczku Galicyjskim i dawne obrzędy pokazywane w skansenie. Różnica jest taka, że w skansenie widać oryginalne chaty, w których mieszkały rodziny.
Źródła
- Nowy Sącz, Wikipedia
- The Galician Town of Nowy Sącz, Visit Małopolska
- The Sądecki Ethnographic Park, Visit Małopolska
- Polski smak opłatka i pierwszy przystanek Mikołaja, TVN24
- Na sądeckim dworcu PKP można podziwiać największą w Małopolsce makietę kolejową, Radio Kraków
- Skąd się wzięły świąteczne tradycje, Wrocław.pl