Rally sprawdza tegoroczne atrakcje
Boże Narodzenie z dziećmi w Przemyślu
W Przemyślu święta Bożego Narodzenia zaczynają się dwa razy: w grudniu i trzynaście dni później, według kalendarza wschodnich Kościołów. Pierwszą część sezonu otwiera Parada Mikołajowa, która jedzie na Rynek Starego Miasta. Oto historia przemyskich świąt i ciekawostki dla rodzin.
Świąteczne wydarzenia na 2026 rok pojawią się pod koniec listopada
Sprawdzamy u każdego organizatora tegoroczne świąteczne wydarzenia w Przemyślu. Zapisz się, a napiszemy do Ciebie w dniu, w którym pojawią się na stronie.
Za darmo. Napiszemy w dniu publikacji, a potem raz w tygodniu podeślemy nowe wydarzenia w Przemyślu. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Historia Bożego Narodzenia w Przemyślu
Parada Mikołajowa, szczudlarze i choinka na Rynku
W niedzielę 5 grudnia 2021 roku o 13:30 na przemyskim Rynku zaczęły się animacje dla dzieci. Aktorzy i szczudlarze z krakowskiego Teatru Kalejdoskop bawili publiczność, a o 15:00 wyruszył Święty Mikołaj z pomocnikami i zapalono choinkę oraz iluminacje. Trasa wiodła ulicami Ratuszową, Wodną i Kazimierzowską na Rynek. Paradę organizują Prezydent Miasta, Przemyskie Centrum Kultury i Nauki ZAMEK oraz służby mundurowe. W 2025 roku parada znów zmierzała na Rynek Starego Miasta.
Czapki Mikołaja i czerwone szaliki w niedzielę 7 grudnia 2025
Parada Mikołajowa wyruszyła w 2025 roku w niedzielę 7 grudnia, punktualnie o 15:00, spod ulicy Kazimierza Wielkiego. Orszak zmierzał na Rynek Starego Miasta, gdzie czekały świąteczne stoiska, muzyka i miejsce na zdjęcia. Miasto zachęcało do włożenia czapek Mikołaja, czerwonych szalików albo innego świątecznego nakrycia głowy. Organizatorzy radzili też przyjść pieszo lub komunikacją miejską, bo przy Rynku miejsc do parkowania było mało, a warto było zabrać termos i aparat.
Dwa Boże Narodzenia w jednym mieście
Przemyśl to miasto, w którym Boże Narodzenie obchodzi się dwa razy. Chrześcijanie obrządków wschodnich świętują trzynaście dni po katolikach, czyli w styczniu. Główne nabożeństwo na Podkarpaciu odprawiono w archikatedrze greckokatolickiej świętego Jana Chrzciciela w Przemyślu. Przy wigilijnej wieczerzy podaje się potrawy postne i dzieli się prosforą, chlebem używanym w obrządku wschodnim. Choinka stoi też w przemyskiej cerkwi Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny. Arcybiskup Jan Martyniak powiedział: „Dobrze, że nasze święta są dwa tygodnie później od waszych”.
Tradycje dziś
- Parada Mikołajowa na Rynek Starego Miasta: Co roku na początku grudnia Święty Mikołaj z pomocnikami jedzie przez miasto na Rynek. W 2021 roku wyruszył o 15:00, a w 2025 roku w niedzielę 7 grudnia, także o 15:00.
- Zapalenie choinki na Rynku: W 2021 roku przy paradzie włączono rynkową choinkę i świąteczne iluminacje. Imprezie towarzyszyły animacje dla dzieci od 13:30.
- Czapki Mikołaja i czerwone szaliki: Przed paradą w 2025 roku miasto zachęcało uczestników do włożenia czapek Mikołaja, czerwonych szalików albo innych świątecznych nakryć głowy.
- Boże Narodzenie w obrządku wschodnim: Wierni Kościołów wschodnich świętują trzynaście dni po katolikach, w styczniu. Główne nabożeństwo na Podkarpaciu odprawia się w archikatedrze greckokatolickiej w Przemyślu.
- Prosfora i postna wieczerza: Przy wschodniej wieczerzy wigilijnej podaje się potrawy postne i dzieli prosforę, chleb używany w obrządku wschodnim.
- Wigilia z opłatkiem i pierwszą gwiazdką: W polskiej Wigilii kolację zaczyna pierwsza gwiazdka i łamanie opłatka. Przy stole stawia się puste miejsce, a pod obrusem kładzie siano.
Ciekawostka dla dzieci
W Przemyślu Boże Narodzenie obchodzi się dwa razy: w grudniu i trzynaście dni później. Dzieci mogą więc czekać na święta dwa razy.
Pytania o święta w Przemyślu
Kiedy w Przemyślu odbywa się Parada Mikołajowa?
Parada Mikołajowa odbywa się na początku grudnia. W 2021 roku wyruszyła w niedzielę 5 grudnia o 15:00, a w 2025 roku w niedzielę 7 grudnia, także o 15:00. Wiedzie na Rynek Starego Miasta, gdzie czeka świąteczny wieczór dla rodzin. Organizatorem jest miasto razem z centrum kultury ZAMEK.
Którędy jedzie Parada Mikołajowa w Przemyślu?
W 2025 roku orszak ruszył spod ulicy Kazimierza Wielkiego i zmierzał na Rynek Starego Miasta. W 2021 roku trasa wiodła ulicami Ratuszową, Wodną i Kazimierzowską na Rynek. Za każdym razem orszak kończy się na Rynku Starego Miasta, gdzie odbywają się świąteczne wydarzenia.
Kto organizuje Paradę Mikołajową w Przemyślu?
Paradę organizują Prezydent Miasta, Rada Miejska i Przemyskie Centrum Kultury i Nauki ZAMEK. W 2021 roku współgospodarzami były służby mundurowe. W paradzie jedzie Święty Mikołaj ze swoimi pomocnikami, a na Rynku czekają dzieci i rodzice. Dzieci mogą pomachać Mikołajowi z trasy, a potem spotkać go przy choince.
W co ubrać dziecko na Paradę Mikołajową w Przemyślu?
Miasto zachęcało w 2025 roku do włożenia czapek Mikołaja, czerwonych szalików albo innego świątecznego nakrycia głowy. Najlepiej ubrać się wygodnie i ciepło, bo parada odbywa się na dworze w grudniu. Organizatorzy radzili też zabrać termos i aparat. Czerwony szalik łatwo wypatrzyć w tłumie przy Rynku.
Jak dojść na Paradę Mikołajową w Przemyślu, skoro przy Rynku brakuje miejsc parkingowych?
Organizatorzy parady w 2025 roku radzili przyjść pieszo lub dojechać komunikacją miejską, bo parkowanie przy Rynku było ograniczone, a okolica mogła być zatłoczona. Dla rodzin z małymi dziećmi dobrym pomysłem jest wyjście wcześniej, żeby znaleźć miejsce blisko trasy. Przed wyjściem z domu warto sprawdzić zapowiedź miasta.
Co działo się na Rynku w Przemyślu przed Paradą Mikołajową w 2021 roku?
O 13:30 na Rynku zaczęły się świąteczne animacje dla dzieci. Aktorzy i szczudlarze z krakowskiego Teatru Kalejdoskop bawili publiczność. O 15:00, gdy parada wyruszała, zapalono rynkową choinkę i świąteczne iluminacje. Wszystko to działo się w niedzielę 5 grudnia, a organizatorami byli miasto i centrum ZAMEK, razem ze służbami mundurowymi.
Kiedy zapala się choinkę na Rynku Starego Miasta w Przemyślu?
W 2021 roku choinkę na Rynku i iluminacje zapalono w dniu Parady Mikołajowej, 5 grudnia, o godzinie 15:00. Informacja o dokładnej godzinie zapalenia w kolejnych latach pojawia się w zapowiedziach miasta. W ten sposób parada otwiera przemyski sezon świąteczny. Najmłodsi mogą liczyć minuty do zapalenia świateł.
Dlaczego w Przemyślu Boże Narodzenie obchodzi się dwa razy?
Chrześcijanie obrządków wschodnich, na przykład grekokatolicy, obchodzą Boże Narodzenie trzynaście dni po katolikach, czyli w styczniu. Dlatego w tym mieście sezon świąteczny trwa dłużej. W 2014 roku arcybiskup powiedział, że to dobrze, bo święta są dwa tygodnie później. Oba święta są radosne i mają swoje zwyczaje.
Co to jest archikatedra greckokatolicka w Przemyślu?
To archikatedra pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela w Przemyślu, w której odprawiono główne nabożeństwo bożonarodzeniowe obrządku wschodniego na Podkarpaciu. Przewodniczył mu arcybiskup Jan Martyniak. Dla dzieci to dobra okazja, by usłyszeć, że święta mają w Polsce różne tradycje. Nabożeństwo odbyło się w styczniu 2014 roku.
Co to jest prosfora na wschodniej wieczerzy wigilijnej?
Prosfora to chleb na zakwasie, używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii. Podczas wieczerzy wigilijnej dzieli się nią rodzinnie, podobnie jak w polskiej Wigilii dzieli się opłatkiem. Na stole stoją wtedy potrawy postne, bez mięsa. Dzieci mogą porównać ją z opłatkiem, który znają z domu.
Czym wschodnia wieczerza wigilijna różni się od polskiej?
Wschodnia wieczerza ma potrawy postne i dzielenie się prosforą, chlebem na zakwasie, a polska Wigilia zaczyna się od opłatka i pierwszej gwiazdki. Obie rodziny siadają do stołu wspólnie, a wschodnia wieczerza odbywa się trzynaście dni później. Obie tradycje warto opowiedzieć dziecku spokojnie i bez porównań.
Czy w cerkwi też stoi choinka?
Tak, w przemyskiej cerkwi Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w czasie świąt stoi choinka. Choinka jest więc nie tylko ozdobą domu, ale też świąteczną dekoracją w świątyni obrządku wschodniego. Dla dzieci to ciekawe odkrycie, że to samo zielone drzewko łączy obie przemyskie tradycje świąteczne.
Co jada się w Polsce w pierwszy dzień świąt, 25 grudnia?
Bigos to tradycyjny obiad pierwszego dnia Bożego Narodzenia. Rano i w ciągu dnia odprawia się nabożeństwa, a następny dzień często spędza się w odwiedzinach u przyjaciół i rodziny. W Przemyślu chrześcijanie obrządków wschodnich świętują trzynaście dni później, w styczniu. W Wigilię wiele regionów Polski zachowuje zwyczaj wstrzemięźliwości od mięsa.
Co to jest szopka krakowska i czemu jest znana?
Szopka krakowska to bożonarodzeniowa szopka, której tradycję wykonywania w Krakowie wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Dla dzieci z Przemyśla to ciekawostka z innego miasta, o której warto opowiedzieć przy układaniu własnej szopki w domu. Przemyskie dzieci mogą zbudować własną szopkę z kartonu i kolorowego papieru.
Czy Wigilia ma trafić na listę UNESCO?
Narodowy Instytut Dziedzictwa stara się o wpisanie tradycji Wigilii na światową listę UNESCO, razem z krajami bałtyckimi, w tak zwanym wpisie seryjnym. Prace trwały od dwóch, trzech lat, a dyrektorka instytutu mówiła o tym w grudniu 2024 roku. Zgłoszenie jest w przygotowaniu.
Jaką rybę podaje się na wigilijnym stole?
Głównym daniem rybnym jest smażony karp. Na stole bywają też śledzie, a na początku podaje się barszcz z uszkami albo zupę grzybową. W przemyskich domach, które trzymają się wschodniego postu, na stole stoją potrawy postne, a nie mięsne. W Przemyślu rodziny wybierają potrawy zależnie od obrządku.
Jakie ciasto jada się po wigilijnej kolacji?
Na deser podaje się makowiec albo kluski z makiem. Do wigilijnych potraw należą także pierogi, uniwersalne dla polskiego świętowania, oraz śledzie. Przemyskie rodziny wybierają zwykle własny zestaw potraw, zależnie od obrządku, w którym świętują. Makowiec dzieci często pomagają piec w domu.
Co się dzieje po kolacji wigilijnej w polskich domach?
Po kolacji wymienia się prezenty, a potem wiele osób idzie na pasterkę, czyli mszę o północy. Kolędy według tradycji śpiewa się w czasie pasterki i po niej. W Przemyślu wschodni obrządek ma własną wieczerzę, trzynaście dni później, z prosforą i potrawami postnymi.
Jak wyjaśnić dziecku, że w Przemyślu święta są dwa razy?
Można powiedzieć, że różne Kościoły liczą daty według różnych kalendarzy, dlatego jedni świętują w grudniu, a inni trzynaście dni później. Główne nabożeństwo wschodnie odprawia się w przemyskiej archikatedrze greckokatolickiej, a przy wschodniej wieczerzy dzieli się prosforą. Dobrze skończyć opowieść zdaniem, że święta są radosne dla obu rodzin.
Gdzie w 2026 roku szukać świątecznych atrakcji w Przemyślu?
Rally Takes the Train prowadzi przewodnik po świętach w Przemyślu i dopisuje do niego wydarzenia pod koniec listopada. Terminów na 2026 rok jeszcze nie podajemy, bo miasto ich nie ogłosiło. Po zapisie e-mailowym przyjdzie wiadomość o nowych terminach w Przemyślu.
Źródła
- Świąteczny orszak rusza z Kazimierza Wielkiego. Parada Mikołajowa w Przemyślu, Przemyśl Online
- Parada Mikołajowa zawita na ulice miasta, Miasto Przemyśl
- Boże Narodzenie chrześcijan obrządków wschodnich, dzieje.pl (PAP)
- Christmas in Poland, Wikipedia
- Ciekawostki o Bożym Narodzeniu: tradycje i zwyczaje wigilijne, wroclaw.pl
- Wigilia Bożego Narodzenia na liście UNESCO już w przyszłym roku?, Radio Kraków