Rally sprawdza tegoroczne atrakcje
Boże Narodzenie z dziećmi w Krakowie
W Krakowie szopka to wysoka wieża pełna Smoka Wawelskiego, Lajkonika i hejnalisty. Konkurs szopek odbywa się od 1937 roku, a sama tradycja trafiła na listę UNESCO.
Świąteczne wydarzenia na 2026 rok pojawią się pod koniec listopada
Sprawdzamy u każdego organizatora tegoroczne świąteczne wydarzenia w Krakowie. Zapisz się, a napiszemy do Ciebie w dniu, w którym pojawią się na stronie.
Za darmo. Napiszemy w dniu publikacji, a potem raz w tygodniu podeślemy nowe wydarzenia w Krakowie. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Historia Bożego Narodzenia w Krakowie
Murarze z szopkami i konkurs spod pomnika Mickiewicza
Dawniej szopki budowali murarze i cieśle z Krakowa i okolic. Robili je poza sezonem budowlanym i nosili od domu do domu na Boże Narodzenie. Pierwszy konkurs zorganizowano w 1937 roku i wzięło w nim udział 86 osób. Po przerwie wznowiono go w 1945 roku, a od tamtej pory odbywa się co roku w pierwszy czwartek grudnia. Wyniki ogłasza się w pierwszą niedzielę grudnia. Szopki stoją na Rynku Głównym, na stopniach pomnika Adama Mickiewicza i pod Sukiennicami.
83. konkurs szopek: od miniatury do dwóch metrów
W 2025 roku konkurs ruszył w czwartek 4 grudnia o 10:00 na Rynku Głównym, tak jak co roku w pierwszy czwartek grudnia. Szopki były kolorowe i bardzo różne: od miniatur po konstrukcje wysokie na dwa metry. Wyniki ogłoszono 7 grudnia, a dzień później wystawa przeniosła się do Pałacu Krzysztofory, gdzie można ją oglądać do marca. Rok wcześniej, w 82. konkursie, zgłoszono rekordowe 245 szopek, co nigdy wcześniej się nie zdarzyło.
Smok, Lajkonik i szopka budowana 11 miesięcy
Krakowska szopka przypomina wieżę i musi mieć charakterystyczne elementy krakowskiej architektury, na przykład fasadę Bazyliki Mariackiej albo wieże i kopuły katedry na Wawelu. Obok scen biblijnych pojawiają się Smok Wawelski, Lajkonik, hejnalista i krakowiacy. Szopki robi się z drewna, kolorowego papieru, kamyków i mchu, a niektórzy twórcy pracowali nad jedną nawet 11 miesięcy. W Krakowie jest około 50 zawodowych szopkarzy. Najmniejsze prace mają kilkanaście centymetrów, a największe ponad 1,7 metra.
Tradycje dziś
- Konkurs Szopek Krakowskich: Od 1937 roku w pierwszy czwartek grudnia szopki stają na Rynku Głównym przy pomniku Mickiewicza. Wyniki ogłasza się w niedzielę.
- Wystawa w Pałacu Krzysztofory: Po konkursie wszystkie prace można oglądać w Pałacu Krzysztofory. W sezonie 2025 wystawa trwała do marca.
- Choinka na Rynku Głównym: W 2024 roku świerk miał 15 metrów i został ozdobiony złotymi i srebrnymi motywami z arrasów wawelskich.
- Hejnalista, Lajkonik i Smok w szopce: Typowe postacie krakowskich szopek to Smok Wawelski, Lajkonik, hejnalista i krakowiacy, obok Świętej Rodziny.
- Szlak szopek i jarmark: W 2022 roku na początku grudnia w Krakowie stały już jarmark, ozdoby i szlak szopek, a choinka była ostatnim elementem.
- Choinki w dzielnicach: Poza Rynkiem Głównym choinki stoją na Rynku Podgórskim, przed Muzeum Narodowym, na Placu Centralnym i na Placu Wszystkich Świętych.
Ciekawostka dla dzieci
Krakowska szopka wygląda jak wysoka wieża, a niektórzy szopkarze budowali jedną nawet przez 11 miesięcy z drewna, kolorowego papieru, kamyków i mchu.
Pytania o święta w Krakowie
Od kiedy odbywa się Konkurs Szopek Krakowskich?
Konkurs odbywa się od 1937 roku. W pierwszym wzięło udział 86 osób. Po przerwie wznowiono go w 1945 roku, a od tamtej pory szopki co roku stają na Rynku Głównym przy pomniku Adama Mickiewicza. Organizatorem jest Muzeum Krakowa, a w 2025 roku odbyła się 83. edycja.
Kiedy w Krakowie jest konkurs szopek i ogłoszenie wyników?
Konkurs rozpoczyna się w pierwszy czwartek grudnia, a wyniki ogłasza się w pierwszą niedzielę grudnia. W 2025 roku szopki stanęły na Rynku Głównym 4 grudnia o 10:00, a laureatów ogłoszono 7 grudnia. Terminy na 2026 rok dodamy do naszego przewodnika po krakowskim Bożym Narodzeniu pod koniec listopada.
Gdzie można oglądać szopki po konkursie?
Po ogłoszeniu wyników, od poniedziałku, wszystkie prace pokazywane są w Pałacu Krzysztofory. W sezonie 2025 wystawa ruszyła dzień po ogłoszeniu wyników i trwała do marca. Wcześniejsza edycja miała wystawę do 27 lutego. Daty wystawy w kolejnym sezonie warto sprawdzić przed wizytą.
Czym szopka krakowska różni się od zwykłej szopki?
Krakowska szopka przypomina wieżę i musi zawierać elementy charakterystyczne dla krakowskiej architektury. Obok scen biblijnych pojawiają się postacie legendarne i historyczne, na przykład Smok Wawelski, Lajkonik i hejnalista. Typowe są też repliki fasady Bazyliki Mariackiej oraz wież i kopuł katedry wawelskiej.
Z czego robi się krakowskie szopki?
Szopki robi się z drewna, kolorowego papieru, kamyków i mchu. Dawniej budowali je murarze i cieśle z Krakowa i okolic poza sezonem budowlanym, a potem nosili po domach. Dziś pracują nad nimi także rodziny i dzieci, bo w konkursie są osobne kategorie rodzinne, dziecięce i szkolne.
Jak duże są krakowskie szopki?
Szopki bywają bardzo różne. W 2024 roku mierzyły od kilkunastu centymetrów do ponad 1,7 metra. W 2025 roku pokazano je od miniatur po konstrukcje wysokie na dwa metry. Dlatego organizatorzy dzielą dorosłych twórców na kategorie: prace miniaturowe, małe, średnie i duże.
Ile czasu zajmuje zbudowanie szopki?
Niektórzy twórcy poświęcają na jedną szopkę nawet 11 miesięcy. W Krakowie jest około 50 zawodowych szopkarzy, którzy robią je z drewna, kolorowego papieru, kamyków i mchu. Dla dzieci to dobra okazja, by zobaczyć, ile cierpliwości wymaga takie rzemiosło, i obejrzeć szopki o wysokości od kilkunastu centymetrów do ponad 1,7 metra.
Kim byli pierwsi szopkarze w Krakowie?
Dawniej szopki budowali murarze i cieśle z Krakowa i okolic. Robili to poza sezonem budowlanym, a na Boże Narodzenie nosili je od domu do domu. Pierwszy zorganizowany konkurs odbył się w 1937 roku, a sama tradycja szopkarstwa w Krakowie liczy około dwóch wieków.
Co znaczy, że szopki krakowskie są na liście UNESCO?
Krakowskie szopki wpisano na reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO. Decyzja zapadła podczas 13. sesji Międzyrządowego Komitetu w Port Louis na Mauritiusie. PAP opisała to jako pierwszy taki wpis z Polski. Wpis obejmuje konkurs i wystawę, które co roku gromadzą mieszkańców i gości na krakowskim Rynku Głównym.
Jakie postacie występują w krakowskich szopkach?
Oprócz Świętej Rodziny w szopkach pojawiają się Lajkonik, Smok Wawelski, hejnalista i krakowiacy. Szopki zawierają też postacie biblijne, legendarne i historyczne. Dzieci mogą szukać ich na wieżach z krakowską architekturą, na przykład z repliką fasady Bazyliki Mariackiej lub wież katedry na Wawelu.
Ilu zawodowych szopkarzy jest w Krakowie?
Według PAP w Krakowie pracuje około 50 zawodowych szopkarzy. Obok nich w konkursie startują rodziny, młodzież, dzieci i szkoły. W 2022 roku zgłoszono 142 prace w pięciu kategoriach, a w 2024 roku aż 245. Nowy rekord zgłoszeń zapisano w 82. edycji konkursu.
Ile szopek zgłoszono w rekordowym roku konkursu?
W 2024 roku, w 82. edycji konkursu, zgłoszono rekordowe 245 szopek. Radio Kraków podkreśliło, że czegoś takiego nigdy wcześniej nie było. Prace stanęły na Rynku Głównym, na stopniach pomnika Mickiewicza i pod Sukiennicami, a potem trafiły na wystawę w Pałacu Krzysztofory.
Czy dzieci mogą brać udział w konkursie szopek?
Tak. W 2022 roku zgłoszono 142 prace w pięciu kategoriach: seniorów (59), młodzieży (7), rodzin (24), samodzielnych dzieci (20) i szkół (32). Nagrody dla dzieci wręczano podczas osobnej uroczystości. Warto o tym pamiętać, jeśli maluch chce zbudować własną małą szopkę z kolorowego papieru.
Jak wyglądała choinka na Rynku Głównym w Krakowie w 2024 roku?
Choinka na Rynku Głównym była 15-metrowym świerkiem w złotych i srebrnych kolorach. Zawieszono na niej ponad 26 tysięcy ozdób, w tym 177 zestawów lampek, sople i bombki. Zapalił ją 6 grudnia 2024 roku prezydent miasta, a dekoracje stały do 2 lutego.
Skąd pomysł na wzór ozdób choinki w Krakowie?
Od 2021 roku miasto wykorzystuje na Rynku Głównym wzory inspirowane arrasami wawelskimi, tkanymi przez brukselskich mistrzów. W 2024 roku choinka miała złote i srebrne kolory, a w 2022 roku także ponad tysiąc nietłukących się szklanych bombek. Dzieci mogą szukać w zdobieniach królewskich motywów.
Ile ozdób wisiało na choince w Krakowie w 2022 roku?
W 2022 roku świerk na Rynku Głównym miał 15 metrów i około 26 tysięcy energooszczędnych lampek. Ozdobiono go ponad tysiącem nietłukących się szklanych bombek, 124 pendentywami świetlnymi i 64 ozdobami w kształcie topniejących sopli. Zapalono go 3 grudnia 2022 roku o 17:15.
Gdzie jeszcze w Krakowie stoją świąteczne choinki?
Oprócz choinki na Rynku Głównym w 2024 roku stały choinki na Rynku Podgórskim, przed Muzeum Narodowym, na Placu Centralnym i na Placu Wszystkich Świętych. Aktualne lokalizacje na 2026 rok dodamy do przewodnika Rally Takes the Train po krakowskim Bożym Narodzeniu pod koniec listopada, żeby rodziny mogły wybrać najbliższą choinkę.
Co oznaczał czubek świerka wiszący pod sufitem w polskich domach?
To była podłaźniczka, czyli czubek świerka lub jodły zawieszony pod sufitem, który poprzedzał choinkę. Według zwyczaju jego losy odczytywano jako wróżbę na cały rok. Pierwsze choinki w polskich miastach ubierali na przełomie XVIII i XIX wieku mieszczanie, którym zwyczaj przynieśli niemieccy protestanci. Dziś największą krakowską choinkę ogląda się na Rynku Głównym.
Kto organizuje Konkurs Szopek Krakowskich?
Konkurs organizuje Muzeum Krakowa. W 2022 roku głównymi sponsorami były Miasto Kraków i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zwycięzców ogłasza się w Pałacu Krzysztofory, gdzie potem trwa wystawa. Nagrody dla najmłodszych uczestników wręcza się podczas osobnego wydarzenia, więc dzieci mają własną uroczystość.
Czy w Krakowie jest jarmark i szlak szopek?
Tak, na początku grudnia 2022 roku w Krakowie działał już jarmark, a miasto było udekorowane i miało szlak szopek. Choinka na Rynku Głównym była ostatnim elementem. Wydarzenia 2026 roku dodamy do przewodnika Rally Takes the Train po krakowskim Bożym Narodzeniu pod koniec listopada.
Źródła
- Ta tradycja trwa od 1937 roku, szopkarze znowu zaprezentują swoje prace, Radio Kraków
- 80. Konkurs Szopek Krakowskich został rozstrzygnięty, Radio Kraków
- Która tym razem będzie najpiękniejsza? Rusza 83. Konkurs Szopek Krakowskich, Radio Kraków
- Trzy, dwa, jeden i jest. Choinka na Rynku Głównym w Krakowie świeci już pełnym blaskiem, Radio Kraków
- Na krakowskim Rynku Głównym oficjalnie rozświetlona choinka, Radio Kraków
- Skąd się wzięły świąteczne tradycje, wroclaw.pl