Rally er að kanna jólatímann
Jól með börnum í Kópavogi
Í Kópavogi geta börn hitt Grýlu og Leppalúða í Guðmundarlundi, og á kirkjunni hefur verið sýnt ljósverk úr augnaráði nærri hundrað bæjarbúa. Þetta er saga jólanna í bænum sem er kenndur við selskóp.
Jólaviðburðir ársins 2026 birtast í lok nóvember
Við förum yfir jólaviðburði ársins í Kópavogi hjá skipuleggjendum. Skráðu þig og við sendum þér tölvupóst sama dag og þeir birtast.
Ókeypis. Við sendum þér tölvupóst sama dag og viðburðirnir birtast og síðan einu sinni í viku með nýjum viðburðum í Kópavogi. Þú getur afskráð þig hvenær sem er.
Saga jólanna í Kópavogi
Grýla og Leppalúði í Guðmundarlundi
Í Guðmundarlundi, útivistarsvæði í Kópavogi, hefur verið jólastaður þar sem gestir hafa getað hitt Grýlu og Leppalúða, heyrt sögur af jólakettinum og séð jólasveinana. Í þjóðsögum búa Grýla og fjölskylda hennar í helli í Dimmuborgum. Jólasveinarnir voru áður tröll sem líkaði illa við börn, en ímynd þeirra hefur mildast síðustu 150 ár. Jólasveinarnir eru þrettán synir Grýlu og Leppalúða, og jólakötturinn fylgir fjölskyldunni og á að éta þá sem fá ekki nýja flík fyrir aðfangadag.
Augnaráð nærri hundrað Kópavogsbúa á kirkjunni
Á Vetrarhátíð í Kópavogi 3. og 4. febrúar 2023 var ljósverkið Tillit eftir Þórönnu Björnsdóttur sýnt á austurhlið Kópavogskirkju. Nafn verksins merkir augnaráð. Það var gert úr myndskeiðum af augum og augnaráði nærri hundrað Kópavogsbúa, svo íbúarnir sjálfir horfðu á gesti í vetrarmyrkrinu. Í Gerðarsafni var sólarprentsmiðja.
Selskópur í bæjarmerkinu og steinn huldufólksins
Nafnið Kópavogur þýðir selskópsvogur, en orðið vogur merkir lítinn flóa eða vík. Á bæjarmerkinu sést Kópavogskirkja í sniðmynd fyrir ofan selskóp. Í bænum er Grásteinn, steinn sem tengist sögum um huldufólk. Sögur af huldufólki eru hluti af íslenskri jólahefð, og á þrettándanum eiga álfar, menn og jólasveinar að dansa saman áður en þeir kveðja til næsta árs.
Hefðir nú á dögum
- Jólastaðurinn í Guðmundarlundi: Gestir hafa getað hitt Grýlu og Leppalúða, heyrt sögur af jólakettinum og séð jólasveinana.
- Jólasveinarnir þrettán: Einn bróðir kemur til byggða hverja nótt frá 12. desember og börn setja skó í gluggann.
- Aðventukertin: Kveikt er á einu kerti hvern sunnudag í aðventu og á aðfangadag loga öll fjögur.
- Laufabrauð og piparkökur: Margar fjölskyldur skera laufabrauð og baka piparkökur á aðventunni.
- Aðfangadagskvöld klukkan sex: Kirkjuklukkur hringja klukkan sex og gjafir eru opnaðar eftir máltíðina.
Fróðleiksmoli fyrir börnin
Nafnið Kópavogur þýðir selskópsvogur, og á bæjarmerkinu situr selskópur fyrir neðan Kópavogskirkju.
Spurningar um jólin í Kópavogi
Hvað er Guðmundarlundur og hvað geta börn séð þar um jólin?
Guðmundarlundur er útivistarsvæði í Kópavogi. Þar hefur verið jólastaður þar sem gestir hafa getað hitt Grýlu og Leppalúða, heyrt sögur af jólakettinum og séð jólasveinana. Dagskrá ársins 2026 bætist við jólaviðburðahandbók Rally Takes the Train fyrir Kópavog þegar hún hefur verið kynnt.
Hvað þýðir nafnið Kópavogur?
Kópavogur þýðir selskópsvogur, það er vogur sem er kenndur við kóp, selsunga. Selskópur er líka á bæjarmerkinu, þar sem Kópavogskirkja sést í sniðmynd fyrir ofan hann. Orðið vogur merkir lítinn flóa eða vík.
Hvenær kemur Stekkjastaur til byggða?
Stekkjastaur er fyrstur bræðranna þrettán og kemur til byggða 12. desember. Hann hrekkir kindurnar en er seinn í förum vegna stirðra staurfóta. Frá þeirri nótt setja börn skó í gluggann.
Hvað er á bæjarmerki Kópavogs?
Á bæjarmerki Kópavogs sést Kópavogskirkja í sniðmynd fyrir ofan selskóp. Nafnið Kópavogur þýðir selskópsvogur, svo að merkið geymir bæði nafn bæjarins og kirkjuna. Á Vetrarhátíð í febrúar 2023 var ljósverkið Tillit eftir Þórönnu Björnsdóttur sýnt á austurhlið kirkjunnar.
Hvað er jólakötturinn?
Jólakötturinn fylgir fjölskyldu Grýlu og Leppalúða í þjóðsögunum og á að éta þá sem fá ekki nýja flík fyrir aðfangadag. Í Guðmundarlundi hafa börn getað heyrt sögur af honum.
Hvað er Grásteinn í Kópavogi?
Grásteinn er steinn í Kópavogi sem tengist sögnum um huldufólk. Sögur af huldufólki eru hluti af íslenskri jólahefð, og á þrettándanum eiga álfar, menn og jólasveinar að dansa saman áður en þeir kveðja til næsta árs. Í Guðmundarlundi geta börn svo hitt Grýlu og Leppalúða.
Hvers vegna eru jólasveinarnir mildari nú en áður?
Jólasveinarnir voru áður tröll sem líkaði illa við börn, en ímynd þeirra hefur mildast síðustu 150 ár. Í dag skilja þeir eftir lítinn glaðning í skónum hjá þægum börnum.
Hvað var Vetrarhátíð í Kópavogi 2023?
Vetrarhátíð í Kópavogi var haldin 3. og 4. febrúar 2023 í menningarhúsum bæjarins og víðar. Hápunkturinn var ljósverkið Tillit eftir Þórönnu Björnsdóttur á Kópavogskirkju. Á dagskrá voru líka blöðrusmiðja og sólarprentsmiðja í Gerðarsafni, og hátíðin var vel sótt þrátt fyrir veðrið.
Hvað er ljósverkið Tillit á Kópavogskirkju?
Tillit er ljósverk eftir Þórönnu Björnsdóttur sem var sýnt á austurhlið Kópavogskirkju á Vetrarhátíð í febrúar 2023. Verkið var gert úr myndskeiðum af augum og augnaráði nærri hundrað Kópavogsbúa, svo íbúarnir sjálfir horfðu á gesti í myrkrinu. Hátíðin var haldin 3. og 4. febrúar 2023.
Hvar búa Grýla og Leppalúði samkvæmt þjóðsögunum?
Grýla og Leppalúði búa í helli í Dimmuborgum, ásamt jólakettinum og þrettán sonum sínum, jólasveinunum. Grýla er sögð risavaxið tröll sem sækist eftir óþægum börnum, en Leppalúði er latur og heldur sig mest heima. Í Guðmundarlundi í Kópavogi geta börn hitt þau.
Hvenær kemur Giljagaur til byggða og hvað gerir hann?
Giljagaur er annar jólasveinninn og kemur 13. desember. Hann felur sig í giljum og læðist inn í fjós til að stela mjólk. Daginn á undan kemur Stekkjastaur, sem hrekkir kindurnar en er seinn í förum vegna stirðra staurfóta. Giljagaur er einn af þrettán sonum Grýlu og Leppalúða.
Hvaða jólasveinn skellir hurðum og hvenær kemur hann?
Hurðaskellir er sjöundi jólasveinninn og kemur 18. desember. Honum finnst gaman að skella hurðum, sérstaklega á nóttunni. Á undan honum koma Pottaskefill 16. desember og Askasleikir 17. desember, og á eftir honum kemur Skyrgámur. Eftir jól fara bræðurnir smám saman aftur til fjalla, á tímabilinu 25. desember til 6. janúar.
Hvaða jólasveinn er lægstur í loftinu og hvað stelur hann?
Stúfur er sá minnsti af bræðrunum þrettán. Hann kemur 14. desember og stelur pönnum með brenndum matarleifum. Hann er þriðji í röðinni, á eftir Giljagaur og á undan Þvörusleiki, sem stelur sleifum. Allir bræðurnir skilja eftir lítinn glaðning í skónum hjá þægum börnum en kartöflu hjá þeim óþægu.
Hvenær hringja kirkjuklukkur á aðfangadag?
Á aðfangadag, 24. desember, hringja kirkjuklukkur klukkan sex. Þeir sem fara í kirkju ganga þá til messu, en margar fjölskyldur setjast strax til borðs. Gjafirnar bíða undir jólatrénu og eru opnaðar eftir matinn. Jólin standa í þrettán daga, til 6. janúar.
Hvað er Þorláksmessa og hvað er soðið á mörgum heimilum?
Þorláksmessa er 23. desember, messudagur heilags Þorláks. Á mörgum íslenskum heimilum er soðin skata þann dag. Daginn eftir er aðfangadagur, þegar kirkjuklukkur hringja jólin inn klukkan sex.
Hvernig telja Íslendingar niður aðventuna?
Aðventan hefst fjórum vikum fyrir jól. Hvern sunnudag í aðventu er kveikt á einu kerti til viðbótar á aðventukransinum og á aðfangadag loga öll fjögur. Margar fjölskyldur skera líka laufabrauð og baka piparkökur á meðan beðið er eftir jólunum.
Hvað er laufabrauð?
Laufabrauð er þunn kaka sem skorin er með sérstöku áhaldi og brotin saman á ákveðinn hátt. Margar íslenskar fjölskyldur búa það til á aðventunni, og piparkökur eru líka bakaðar og skreyttar. Gáttaþefur, sem kemur 22. desember, á að vera sólginn í laufabrauðsilm.
Hvað er borðað á aðfangadag á Íslandi?
Á íslenskum jólaborðum eru meðal annars hangikjöt, rjúpa, kalkúnn og hamborgarhryggur. Margar fjölskyldur sem eru ekki trúaðar byrja máltíðina strax eftir að kirkjuklukkur hringja klukkan sex, og pakkarnir eru opnaðir eftir matinn. Eftir jól koma gamlársdagur og nýársdagur, með flugeldum á gamlárskvöld og nýársmorgun.
Hvenær er þrettándinn og hvað gerist þá?
Þrettándinn er 6. janúar og þá lýkur jólunum. Brennur eru haldnar víða um land og samkvæmt sögunni dansa álfar, menn og jólasveinar saman áður en þeir kveðja til næsta árs. Jólasveinarnir fara til fjalla einn af öðrum á tímabilinu frá 25. desember til 6. janúar.
Hvar finn ég jóladagskrá fyrir börn í Kópavogi?
Jólahefðir í Kópavogi tengjast meðal annars Guðmundarlundi, þar sem Grýla, Leppalúði og jólasveinarnir hafa tekið á móti gestum. Dagsetningar fyrir árið 2026 bætast við jólaviðburðahandbók Rally Takes the Train fyrir Kópavog í lok nóvember.
Heimildir
- Kópavogur Christmas attraction at Guðmundarlundur, Icelandic Times
- Kópavogur, Wikipedia
- Icelandic Christmas folklore, Wikipedia
- Christmas in Iceland, Wikipedia
- Photos from Kópavogur Winter Festival 2023, Menning í Kópavogi