Rally sprawdza tegoroczne atrakcje
Boże Narodzenie z dziećmi w Gnieźnie
W Boże Narodzenie 1025 roku w gnieźnieńskiej katedrze koronowano Mieszka II i jego żonę Rychezę. Gniezno leży na siedmiu wzgórzach, ma pięć jezior i parowozownię prowadzoną przez pasjonatów kolei. Oto historia świąt w Gnieźnie.
Świąteczne wydarzenia na 2026 rok pojawią się pod koniec listopada
Sprawdzamy u każdego organizatora tegoroczne świąteczne wydarzenia w Gnieźnie. Zapisz się, a napiszemy do Ciebie w dniu, w którym pojawią się na stronie.
Za darmo. Napiszemy w dniu publikacji, a potem raz w tygodniu podeślemy nowe wydarzenia w Gnieźnie. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Historia Bożego Narodzenia w Gnieźnie
Korona w Boże Narodzenie 1025 roku
Gniezno od około 940 roku było jedną z głównych warowni pierwszych Piastów. W 1000 roku odbył się tu zjazd gnieźnieński, na którym Bolesław Chrobry przyjął cesarza Ottona III, a w mieście powstało pierwsze polskie arcybiskupstwo. W katedrze koronowano też królów w same święta: 25 grudnia 1025 roku Mieszka II z żoną Rychezą, a 25 grudnia 1076 roku Bolesława II Szczodrego. Dziś gnieźnieńskie rodziny spędzają Wigilię jak w całej Polsce, a po niej przychodzi Gwiazdka.
Żywa choinka na rynku i światła zapalane przez dzieci
Gnieźnieński jarmark bożonarodzeniowy na Rynku trwa cztery dni, od 4 do 7 grudnia. Stoiska sprzedają ozdoby i prezenty, a dzieci mają karuzelę, samochodziki i zjeżdżalnię. Po kilku latach przerwy na rynku stanęła kiedyś żywa choinka, podarowana przez jednego z mieszkańców. Jej światła zapaliły dzieci, które wygrały miejski konkurs na kartkę świąteczną, więc to najmłodsi otworzyli świąteczny sezon w mieście. Choinki ustawiono też w kilku innych miejscach śródmieścia, a obok jarmarku odbywał się królewski festiwal świąteczny.
Siedem wzgórz, pięć jezior i królik w aplikacji
Gniezno leży na siedmiu wzgórzach i ma pięć jezior: Winiary, Jelonek, Świętokrzyskie, Koszyk i Zacisze. Trakt Królewski, otwarty w 2018 roku, zaczyna się przy dworcu kolejowym i prowadzi przez centrum obok rzeźb polskich królów. Dzieci mogą szukać rzeźb królików z aplikacją Królik GOń. Gnieźnieńska Parowozownia, prowadzona przez stowarzyszenie pasjonatów, ma lokomotywy parowe i zwiedza się ją tylko z przewodnikiem. Muzeum Początków Państwa Polskiego to nowoczesna, interaktywna wystawa historyczna, a Gniezno liczy około 68 900 mieszkańców.
Tradycje dziś
- Koronacje w święta: W katedrze koronowano Mieszka II 25 grudnia 1025 roku, a Bolesława II Szczodrego 25 grudnia 1076 roku.
- Czterodniowy jarmark na Rynku: Jarmark trwa cztery dni, od 4 do 7 grudnia, i oferuje ozdoby, prezenty oraz karuzelę, samochodziki i zjeżdżalnię dla dzieci.
- Żywa choinka: Po kilku latach przerwy na rynku stanęła żywa choinka, podarowana miastu przez jednego z mieszkańców.
- Konkurs na kartkę świąteczną: Światła choinki zapaliły dzieci, które wygrały miejski konkurs na świąteczną kartkę.
- Wigilia i Gwiazdka: Po Wigilii przychodzi Gwiazdka i dwa dni świąt.
- Wieniec adwentowy: Na wieńcu zapala się kolejną świecę w każdą niedzielę adwentu.
Ciekawostka dla dzieci
Na gnieźnieńskim rynku światła choinki zapaliły dzieci, które wygrały konkurs na świąteczną kartkę. A w mieście można szukać rzeźb królików z aplikacją Królik GOń.
Pytania o święta w Gnieźnie
Kogo koronowano w Gnieźnie w Boże Narodzenie?
W gnieźnieńskiej katedrze koronowano 25 grudnia 1025 roku Mieszka II Lamberta z żoną Rychezą Lotaryńską, a 25 grudnia 1076 roku Bolesława II Szczodrego. Dla dzieci to ciekawe, że Boże Narodzenie kojarzyło się tu kiedyś z królewskimi koronami. Przy wigilijnym stole można zapytać, jak wyglądałaby taka uroczystość, gdyby odbyła się dziś.
Co wydarzyło się w Gnieźnie w 1000 roku?
W 1000 roku odbył się zjazd gnieźnieński. Bolesław Chrobry przyjął wtedy cesarza Ottona III, a w Gnieźnie powstało pierwsze polskie arcybiskupstwo, razem z nowymi biskupstwami. Bolesław złożył też w kościele na wzgórzu relikwie św. Wojciecha, co podkreśliło znaczenie miasta. To dobra historia do opowiedzenia dzieciom przed wizytą w katedrze.
Kiedy założono Gniezno?
Gród książęcy na Wzgórzu Lecha założono tuż przed 940 rokiem, a osady słowiańskie na wzgórzach istniały już od VIII wieku. Dokument Dagome iudex z 991 roku wymienia Gniezno jako stolicę. Prawa miejskie miasto dostało w 1238 lub 1239 roku, więc gnieźnieńskie święta mają za sobą ponad tysiąc lat historii.
Kiedy stolica Polski przeniosła się z Gniezna do Krakowa?
Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa około 1039 lub 1040 roku. Wcześniej Gniezno było pierwszą stolicą państwa pierwszych Piastów. Dziś miasto nadal jest siedzibą najstarszej w kraju archidiecezji, założonej w 1000 roku. Dla dzieci to dobra okazja, by poszukać Krakowa na mapie.
Jak długo trwa jarmark bożonarodzeniowy na Rynku w Gnieźnie?
Jarmark trwa cztery dni, od 4 do 7 grudnia, na głównym placu miasta, czyli na Rynku. Stoiska sprzedają ozdoby i prezenty, a dzieci mają karuzelę, samochodziki i zjeżdżalnię. Terminy co roku mogą się nieco przesuwać, dlatego program na 2026 rok dodamy do przewodnika Rally Takes the Train po świątecznym Gnieźnie pod koniec listopada.
Co czeka dzieci na jarmarku w Gnieźnie?
Dla dzieci są karuzela, samochodziki i zjeżdżalnia. Obok jarmarku odbywał się też królewski festiwal świąteczny, zapowiadany jako większy, bardziej klimatyczny i bardziej rodzinny niż wcześniej. Zestaw atrakcji może się zmieniać z roku na rok, więc aktualną listę na 2026 rok dodamy do przewodnika, gdy organizatorzy ją ogłoszą.
Skąd wzięła się żywa choinka na gnieźnieńskim rynku?
Pierwszy raz od kilku lat na rynku stanęła żywa choinka, podarowana przez jednego z mieszkańców. Wcześniej stało tam drzewko sztuczne. W kilku miejscach centrum ustawiono też inne choinki, a światła miejskiej choinki zapalono o godzinie 18:00. Dzieci mogą zapytać, jak pachnie prawdziwy świerk w porównaniu ze sztucznym.
Kto zapala światła choinki w Gnieźnie?
Światła zapaliły dzieci, które wygrały miejski konkurs na kartkę świąteczną. Miejska choinka rozbłysła w czwartek o 18:00 i otworzyła sezon. To miły zwyczaj, który daje dzieciom ważną rolę w mieście, a dla małych artystów jest nagrodą lepszą niż dyplom. Terminy na 2026 rok podamy po potwierdzeniu przez organizatorów.
Czy jarmark w Gnieźnie ma towarzyszące wydarzenie?
Tak, jarmarkowi towarzyszył królewski festiwal świąteczny, który miał być większy, bardziej klimatyczny i bardziej rodzinny niż wcześniej. Nazwa pasuje do miasta, w którym koronowano pierwszych królów. Szczegółowy program festiwalu na 2026 rok dodamy do przewodnika Rally Takes the Train po świątecznym Gnieźnie, gdy organizatorzy go potwierdzą.
Co to są Drzwi Gnieźnieńskie?
To romańskie drzwi w gnieźnieńskiej katedrze, uważane za najcenniejszy zabytek sztuki romańskiej w Polsce. Katedra mieści też trumnę św. Wojciecha. Dzieci mogą wypatrywać drzwi podczas zwiedzania i zastanowić się, ile wieków mają. Są one jednym z najbardziej znanych zabytków miasta.
Dlaczego katedra w Gnieźnie nazywana jest Matką kościołów polskich?
To pierwszy kościół tej rangi w Polsce, o początkach sięgających Mieszka I, przebudowywany w stylu przedromańskim, romańskim i gotyckim. Koronowano w niej kilku władców, a pochowany jest tu św. Wojciech. Gotycka katedra jest zabytkiem historycznym. Dla dzieci to dobra okazja, by zobaczyć, jak wyglądały dawne kościoły.
Co zobaczą dzieci w Muzeum Początków Państwa Polskiego?
To nowoczesne, interaktywne muzeum historii. Pokazuje sztukę romańską, ceramikę gnieźnieńską i dzieje dynastii Piastów. Ceny biletów i godziny otwarcia przed wizytą warto sprawdzić w muzeum, bo w okresie świątecznym mogą się zmieniać. Dla dzieci to dobry początek rozmowy o pierwszych polskich władcach.
Co to jest Trakt Królewski w Gnieźnie?
To spacerowa trasa przez historyczne centrum, otwarta w 2018 roku. Zaczyna się przy dworcu kolejowym i prowadzi obok rzeźb polskich królów, makiet i tablic informacyjnych. Są tam też dwie rzeźby inspirowane legendami. Dla dzieci to wygodna trasa na spacer, bo zaczyna się tuż po wyjściu z pociągu.
Co to jest Królik GOń?
To aplikacja, dzięki której na ulicach Gniezna można szukać rzeźb królików. Łączy się ze spacerem Traktem Królewskim, więc dzieci mogą zamienić zwiedzanie w grę terenową: kto pierwszy wypatrzy kolejnego królika, ten wybiera następny przystanek. Aplikację warto pobrać jeszcze w domu, zanim wyjdziecie na zimowy spacer.
Czy w Gnieźnie można zobaczyć lokomotywy parowe?
Tak. Gnieźnieńska Parowozownia to parowozownia prowadzona przez stowarzyszenie pasjonatów kolei. Zwiedza się ją tylko z przewodnikiem. Przed wizytą trzeba więc zapytać o terminy i zapisy. Dla dzieci, które lubią pociągi, to ciekawa przygoda poza świątecznym programem. Warto połączyć ją ze spacerem od dworca Traktem Królewskim.
Ile jezior jest w Gnieźnie?
Gniezno ma pięć jezior: Winiary, Jelonek, Świętokrzyskie, Koszyk i Zacisze. Dla całych rodzin to okazja do zimowego spaceru brzegiem wody, z dala od gwaru jarmarku. Miasto leży też na siedmiu wzgórzach, wśród nich Wzgórze Lecha. Dzieci mogą spróbować zapamiętać nazwy wszystkich pięciu jezior.
Na jakich wzgórzach leży Gniezno?
Gniezno leży na siedmiu wzgórzach. Najbardziej znane to Wzgórze Lecha i Wzgórze Panieńskie. Na Wzgórzu Lecha stał gród książęcy sprzed 940 roku. Dla dzieci to dobra okazja, by policzyć na mapie, ile wzgórz uda się znaleźć podczas spaceru po mieście.
Co to jest Wigilia i Gwiazdka?
Wigilia wieńczy świąteczne przygotowania. Łączy się z nią Gwiazdka, a po niej następują dwa dni świąt. W polskich domach to wieczór spędzany z rodziną, na który dzieci czekają od początku grudnia. Gnieźnieńskie rodziny świętują ją tak samo jak w całej Polsce.
Jak wytłumaczyć dziecku wieniec adwentowy?
To wieniec ze świecami, na którym zapala się jedną świecę w każdą niedzielę adwentu. Na początku tego zwyczaju świec było dwadzieścia cztery, po jednej na każdy dzień oczekiwania. Z tygodnia na tydzień jest więcej światła, więc dziecko widzi, że Wigilia coraz bliżej.
Gdzie szukać wydarzeń na święta 2026 w Gnieźnie?
Pod koniec listopada dodamy je do przewodnika Rally Takes the Train po świątecznym Gnieźnie, od jarmarku na Rynku po festiwal królewski. Dat nie podamy przed potwierdzeniem przez organizatorów. Zapisz swój adres w formularzu na stronie, a przypomnimy ci o przewodniku, gdy będzie gotowy.
Źródła
- Gniezno, Wikipedia
- Jarmark Bożonarodzeniowy (tag), Gniezno24
- To tu narodziła się Polska: wszystko, co warto zobaczyć w Gnieźnie, National Geographic Traveler
- Tradycje bożonarodzeniowe, C&A Polska