Rally er að kanna jólatímann
Jól með börnum í Garðabæ
Í Garðabæ hefst aðventan á Garðatorgi, þar sem leikskólabörn kveikja ljósin á bæjartrénu og jólasveinar leiða jólaballið í glerhýsinu við bókasafnið. Hér er sagan á bak við siðina sem börn í bænum þekkja.
Jólaviðburðir ársins 2026 birtast í lok nóvember
Við förum yfir jólaviðburði ársins í Garðabæ hjá skipuleggjendum. Skráðu þig og við sendum þér tölvupóst sama dag og þeir birtast.
Ókeypis. Við sendum þér tölvupóst sama dag og viðburðirnir birtast og síðan einu sinni í viku með nýjum viðburðum í Garðabæ. Þú getur afskráð þig hvenær sem er.
Saga jólanna í Garðabæ
Jólaball í glerhýsinu við bókasafnið á Garðatorgi
Aðventan hefst í Garðabæ á Garðatorgi. Árið 2022 var hátíðin laugardaginn 26. nóvember frá klukkan 13 til 16 og daginn áður tendruðu leikskólabörn ljósin á jólatré bæjarins. Á dagskrá var aðventumarkaður með kertum, keramiki, prjónavörum og skarti, Barnakór Vídalínskirkju söng á sviðinu og á Bókasafni Garðabæjar var jólaskraut búið til úr endurunnum bókum. Klukkan 14.30 var hefðbundið jólaball í glerhýsinu við bókasafnið, þar sem jólasveinar leiddu dans og söng, og á eftir kom jólasöngleikur með Tónafljóðum.
Óróasmiðja árið 2024 og jólatré úr Smalaholti árið 2025
Laugardaginn 30. nóvember 2024 var aðventuhátíð í Hönnunarsafni Íslands, á Bókasafni Garðabæjar og á göngugötunni á Garðatorgi. Barnakór Sjálandsskóla og djasstríó með söngvurum fluttu jólalög frá 13 til 14.30 og á torginu var lítill markaður. Klukkan 14.20 gengu gestir í kringum jólatréð og sungu, og í Hönnunarsafninu var óróasmiðja. Árið 2025 var Jólaskógur Garðabæjar í Smalaholti laugardaginn 13. desember kl. 11.30 til 15, með kakó, smákökum og báli, og hægt var að saga sitt eigið íslenska jólatré. Sautjánda desember voru verslanir á Garðatorgi opnar lengur með jólatónlist.
Skyrgámur kemur 19. desember og skátarnir sækja trén eftir jól
Jólasveinarnir á jólaballinu eru hluti af hópi þrettán bræðra sem koma til byggða, einn á nóttu. Stekkjastaur kemur fyrstur 12. desember og Kertasníkir síðastur 24. desember. Börn setja skó í glugga og fá lítinn glaðning, eða rotna kartöflu ef þau hafa ekki verið stillt. Gáttaþefur er með stórt nef og þefar uppi laufabrauð, og Skyrgámur, sem kemur 19. desember, er sólginn í skyr. Eftir jól sjá skátar í Garðabæ um að sækja jólatré, og dagsetningarnar eru auglýstar á vef Garðabæjar.
Hefðir nú á dögum
- Aðventuhátíð á Garðatorgi: Fyrstu helgina í aðventu er markaður, tónlist og föndur á Garðatorgi, í bókasafninu og í Hönnunarsafni Íslands.
- Jólaballið við bókasafnið: Jólasveinar leiða dans og söng í glerhýsinu við Bókasafn Garðabæjar og árið 2022 kom jólasöngleikur á eftir.
- Ljósin á bæjartrénu: Leikskólabörn í Garðabæ tendruðu ljósin á jólatré bæjarins daginn áður en aðventuhátíðin var haldin árið 2022.
- Jólaskógur Garðabæjar: Í Smalaholti geta fjölskyldur sagað sitt eigið íslenska jólatré, fengið kakó og smákökur og yljað sér við bál.
- Skór í glugganum: Frá 12. desember setja börn skó í glugga og finna lítinn glaðning að morgni, annars kartöflu.
- Skátar sækja jólatrén: Eftir jól sjá skátar í Garðabæ um að sækja jólatré, og dagsetningarnar eru auglýstar á vef Garðabæjar.
Fróðleiksmoli fyrir börnin
Gáttaþefur er með svo stórt nef að hann þefar uppi laufabrauð, og á jólaballinu í Garðabæ leiða jólasveinar dansinn í kringum tréð.
Spurningar um jólin í Garðabæ
Hvenær byrjar aðventan í Garðabæ og hvar er hátíðin haldin?
Aðventan hefst á Garðatorgi, þar sem bókasafnið, Hönnunarsafn Íslands og göngugatan mynda hátíðarsvæðið. Árið 2022 var hátíðin laugardaginn 26. nóvember frá kl. 13 til 16 og árið 2024 laugardaginn 30. nóvember. Bæði árin var markaður, tónlist fyrir börn og föndur, og um miðjan dag var sungið í kringum jólatréð.
Hver kveikir á jólatré Garðabæjar?
Leikskólabörn í Garðabæ tendruðu ljósin á jólatré bæjarins föstudaginn 25. nóvember 2022, daginn áður en aðventuhátíðin var haldin á Garðatorgi. Tréð stendur svo á torginu allan tímann og laugardaginn eftir gengu gestir í kringum það og sungu, árið 2024 klukkan 14.20 og árið 2022 á jólaballi klukkan 14.30.
Hvað gerist á jólaballinu á Garðatorgi?
Jólaballið er í glerhýsinu við Bókasafn Garðabæjar á Garðatorgi 7. Árið 2022 hófst það klukkan 14.30 og jólasveinar leiddu dans og söng í kringum tréð. Á eftir var jólasöngleikur með Tónafljóðum. Árið 2024 gengu gestir í kringum jólatréð á torginu klukkan 14.20 og sungu saman.
Hvað geta börn föndrað á aðventuhátíðinni í Garðabæ?
Á Bókasafni Garðabæjar var jólaskraut búið til úr endurunnum bókum árið 2022 og í Hönnunarsafni Íslands gerðu gestir sína eigin jólamerkimiða. Árið 2024 var óróasmiðja í Hönnunarsafninu og jólaföndur á bókasafninu. Föndrið er hluti af hátíðardagskránni á Garðatorgi og fer fram á söfnunum sjálfum.
Hvaða barnakórar hafa sungið á Garðatorgi á aðventunni?
Barnakór Vídalínskirkju söng á sviðinu á Garðatorgi 4 árið 2022, og árið 2024 söng Barnakór Sjálandsskóla á göngugötunni ásamt djasstríói með söngvurum. Tónlistin hljómaði frá klukkan 13 til 14.30 árið 2024. Árið 2022 léku ungir tónlistarmenn úr Garðabæ jólalög og Blásarasveit Tónlistarskóla Garðabæjar lauk dagskránni.
Er jólamarkaður í Garðabæ og hvað er selt þar?
Á aðventuhátíðinni er aðventumarkaður á Garðatorgi. Árið 2022 var handverk til sölu í húsunum 1 til 4, til dæmis kerti, keramik, prjónavörur og skart. Árið 2024 var lítill markaður á göngugötunni meðan kórinn söng. Þetta er lítill markaður sem fylgir hátíðardeginum, ekki stórt jólaþorp.
Hvernig var aðventuhátíðin í Garðabæ í nóvember 2024?
Hátíðin var laugardaginn 30. nóvember 2024 í Hönnunarsafni Íslands, á Bókasafni Garðabæjar og á göngugötunni á Garðatorgi. Barnakór Sjálandsskóla og djasstríó fluttu jólalög frá 13 til 14.30 og lítill markaður var á torginu. Klukkan 14.20 var gengið í kringum tréð og sungið, og í Hönnunarsafninu var óróasmiðja.
Hvað er Jólaskógur Garðabæjar í Smalaholti?
Jólaskógurinn er skógur skógræktarfélagsins í Smalaholti, þar sem fólk kemur og sagar sitt eigið íslenska jólatré. Árið 2025 var opið laugardaginn 13. desember frá kl. 11.30 til 15 með heitu kakói, smákökum og báli til að ylja sér við. Trén koma úr grisjun skógarins og á vorin eru gróðursett ný grenitré og furur.
Hvað þarf ég að hafa með mér í Jólaskóg Garðabæjar?
Hægt er að fá lánaðar sagir á staðnum eða taka sína eigin með. Klæddu börnin vel, því að allt fer fram úti í skógi, en bál er á svæðinu til að ylja sér við og heitt kakó og smákökur eru í boði. Tré undir tveimur metrum eru ódýrari en þau sem eru hærri.
Af hverju er íslenskt jólatré úr Smalaholti sagt umhverfisvænna?
Skógræktarfélagið segir trén ræktuð á Íslandi án skordýraeiturs og að kolefnissporið sé minna en hjá innfluttum trjám, því að þau þurfa ekki að ferðast milli landa. Salan er hluti af eðlilegri grisjun skógarins og allur ágóði rennur til útivistarskógar félagsins í Smalaholti.
Hvenær koma jólasveinarnir til byggða og í hvaða röð?
Stekkjastaur kemur fyrstur nóttina 12. desember, svo Giljagaur 13., Stúfur 14., Þvörusleikir 15., Pottaskefill 16., Askasleikir 17., Hurðaskellir 18., Skyrgámur 19., Bjúgnakrækir 20., Gluggagægir 21., Gáttaþefur 22., Ketkrókur 23. og Kertasníkir síðastur 24. desember. Þeir koma einn á nóttu og halda svo heim til fjalla.
Hvaða jólasveinn kemur 19. desember og hvað er hann sólginn í?
Skyrgámur er áttundi bróðirinn og kemur til byggða 19. desember. Hann er sólginn í skyr og er því vinsæll hjá börnum sem finnst skyr gott. Daginn á undan kemur Hurðaskellir, sem skellir hurðum um nætur, og daginn eftir Bjúgnakrækir, sem hnuplar bjúgum úr rjáfrinu.
Hvað gerir Gáttaþefur og hvenær kemur hann?
Gáttaþefur kemur 22. desember og er með mjög stórt nef. Hann þefar uppi laufabrauð og fylgir ilminum heim í eldhús. Hann er ellefti bróðirinn, kemur á eftir Gluggagægi sem kíkir inn um glugga og á undan Ketkróki sem notar krók til að ná í kjöt.
Hvað setja börn í gluggann fyrir jólasveinana og hvað fá þau?
Börn setja skó á gluggasyllu á kvöldin á meðan bræðurnir eru á leiðinni. Að morgni bíður lítill glaðningur í skónum ef þau hafa verið stillt. Hafi barnið ekki verið stillt getur þar verið rotin kartafla í staðinn. Þetta er gert hverja nótt frá 12. til 24. desember.
Hver eru Grýla og Leppalúði og hvernig tengjast þau jólasveinunum?
Grýla og Leppalúði eru foreldrar jólasveinanna þrettán í íslenskum þjóðsögum. Þau búa í helli í Dimmuborgum með jólakettinum. Grýla er tröllskessa sem birtist í heimildum frá 13. öld en var ekki tengd jólum fyrr en á 17. öld. Leppalúði er latur og heldur sig mest heima í hellinum.
Hvað er jólakötturinn og hvers vegna fá margir nýja flík fyrir jól?
Jólakötturinn er stór köttur sem ráfar um snjóinn í þjóðsögunum. Samkvæmt sögunni tekur hann þá sem hafa ekki fengið nýja flík fyrir aðfangadag. Þess vegna er algengt að fá sokka, vettlinga eða peysu í jólagjöf, og þetta er gömul saga sem foreldrar segja börnum sínum með bros á vör.
Hvenær urðu jólasveinarnir þrettán að föstum hópi?
Árið 1932 kom út bókin Jólin koma eftir Jóhannes úr Kötlum, og ljóðið Jólasveinar í henni festi nöfn og skapgerð þrettán bræðra í sessi. Árið 1746 hafði verið bannað að hræða börn með sögunum og þær urðu mildari. Því eru jólasveinarnir í dag meira til gamans en til að skelfa.
Hvenær fer fyrsti jólasveinninn heim til fjalla og hvenær sá síðasti?
Hver bróðir fer heim þrettán dögum eftir að hann kom. Stekkjastaur fer 25. desember, Skyrgámur 1. janúar og Kertasníkir síðastur 6. janúar, á þrettándanum. Jólasveinarnir fara því ekki allir á sama degi og síðustu nætur jólanna eru þeir ennþá á ferðinni í byggð.
Hvenær eru jólatré sótt eftir jól í Garðabæ?
Skátar í Garðabæ sjá um að sækja jólatré eftir jól. Dagsetningarnar eru auglýstar á vef Garðabæjar þegar nær dregur áramótum.
Hvað var á Garðatorgi 17. desember 2025?
Verslanir á Garðatorgi höfðu opið lengur að kvöldi 17. desember 2025, með ljúfum jólalögum og hátíðlegri stemningu. Þetta var hugsað fyrir þá sem vildu ljúka jólainnkaupunum í rólegheitum og hafa börnin með sér.
Hvernig útskýri ég jólasveinana fyrir ungum börnum?
Segðu að þrettán bræður komi úr fjöllunum, einn á nóttu, og skilji eftir smá glaðning í skónum. Á jólaballinu í Garðabæ leiða jólasveinar dans og söng í kringum tréð, svo þeir eru glaðlegir. Árið 1746 var bannað að nota sögurnar til að hræða börn og því eru þeir mildir í dag.
Hvar finn ég jólaviðburði í Garðabæ árið 2026?
Rally Takes the Train safnar jólaviðburðum fyrir börn í Garðabæ í jólahandbók sína um bæinn og dagskrá ársins 2026 bætist þar við í lok nóvember. Fram að því eru engar dagsetningar staðfestar hér. Gott er líka að skoða vef Garðabæjar og Bókasafns Garðabæjar þegar nær dregur aðventunni.
Hvað er áhugavert við jólin í Garðabæ fyrir fjölskyldur með lítil börn?
Allt er í göngufæri á Garðatorgi: bókasafnið, Hönnunarsafnið, markaðurinn og sviðið með kórunum. Jólaballið er í glerhýsi við bókasafnið, svo að börnin eru inni í hlýjunni. Svo er hægt að fara út í Smalaholt og saga sitt eigið tré.
Heimildir
- Jóladagskrá á Garðatorgi 2022, Garðabær
- Christmas programs all over the country this weekend, Iceland Monitor
- Jólaskógur Garðabæjar, Skógræktarfélag Íslands
- Fréttir frá Garðabæ, desember 2025, Garðabær
- Icelandic Christmas folklore, Wikipedia
- Garðabær, Wikipedia