Rally er að kanna jólatímann
Jól með börnum í Árborg
Á Selfossi koma jólasveinarnir ekki úr Dimmuborgum heldur ofan af Ingólfsfjalli, allir þrettán á sama degi. Niðri við ströndina á Eyrarbakka stendur Húsið frá 1765, þar sem gömul heimasmíðuð jólatré hafa verið sýnd.
Jólaviðburðir ársins 2026 birtast í lok nóvember
Við förum yfir jólaviðburði ársins í Árborg hjá skipuleggjendum. Skráðu þig og við sendum þér tölvupóst sama dag og þeir birtast.
Ókeypis. Við sendum þér tölvupóst sama dag og viðburðirnir birtast og síðan einu sinni í viku með nýjum viðburðum í Árborg. Þú getur afskráð þig hvenær sem er.
Saga jólanna í Árborg
Þrettán sveinar ganga niður af Ingólfsfjalli á Selfoss
Á Selfossi hefst aðventan á bókasafnsplaninu. Jólaljósin í bænum hafa verið tendruð fyrir framan bókasafnið á Selfossi í nóvember og dagskráin hefur hafist klukkan 17:40. Stóra stundin fyrir börnin kemur í desember, þegar allir þrettán jólasveinarnir koma ofan af Ingólfsfjalli og heimsækja bæinn síðdegis, frá klukkan 16 til 18.
Sveitarfélagið Árborg veitir líka viðurkenningar fyrir fallegustu jólaskreytingarnar. Íbúar senda inn tilnefningar og veitt eru verðlaun fyrir einbýlishús, fjölbýlishús og fyrirtæki í öllum þremur byggðakjörnunum, á Selfossi, Eyrarbakka og Stokkseyri.
Tröllabörn úr barnaskólanum leita að Hurðaskelli í Hallskoti
Í desember 2025 var Jólaævintýri í Hallskoti haldið í fyrsta sinn. Gestir gengu um skóginn, sem var upplýstur með jólaljósum og vasaljósum gestanna sjálfra. Á leiðinni hittu þeir álfa, jólaköttinn, ævintýrasvepp og norn. Kór Barnaskólans á Eyrarbakka og Stokkseyri lék tröllabörn sem hjálpuðu Grýlu að finna Hurðaskelli, son hennar.
Að ævintýrinu stóðu Leikfélag, Skógræktarfélag og Ungmennafélag Eyrarbakka ásamt menningar- og upplýsingadeild Árborgar. Í Dagskránni kom fram að þátttakan hefði farið fram úr björtustu vonum og að skipuleggjendur vonuðust til að endurtaka leikinn að ári.
Heimasmíðuð jólatré í timburhúsi frá 1765
Húsið á Eyrarbakka var flutt tilsniðið frá Danmörku árið 1765 og er elsta varðveitta íbúðarhús úr timbri á Íslandi. Þar er nú Byggðasafn Árnesinga, opnað árið 1995. Í desember 2024 sýndi safnið gömul heimasmíðuð jólatré frá 19. öld. Á Íslandi var erfitt og dýrt að fá lifandi tré, svo menn smíðuðu tré úr viði og festu stundum á þau lyngi eða einigreinum.
Í Eyrarbakkakirkju, sem var reist árið 1890, hangir altaristafla sem Lovísa Danadrottning málaði sjálf árið 1891.
Hefðir nú á dögum
- Jólaljósin tendruð við bókasafnið á Selfossi: Í nóvember eru jólaljósin í bænum tendruð fyrir framan bókasafnið á Selfossi og dagskráin hefst klukkan 17:40.
- Jólasveinarnir koma af Ingólfsfjalli: Í desember koma allir þrettán jólasveinarnir ofan af Ingólfsfjalli og heimsækja Selfoss síðdegis, frá klukkan 16 til 18.
- Jólaskreytingasamkeppni Árborgar: Íbúar tilnefna fallega skreytt hús og sveitarfélagið verðlaunar einbýlishús, fjölbýlishús og fyrirtæki á Selfossi, Eyrarbakka og Stokkseyri.
- Jólaævintýri í Hallskoti: Upplýst skógarganga með álfum, jólakettinum og Grýlu, fyrst haldin í desember 2025 af félögum á Eyrarbakka og sveitarfélaginu Árborg.
- Gömul jólatré í Húsinu á Eyrarbakka: Byggðasafn Árnesinga hefur sýnt heimasmíðuð jólatré frá 19. öld í Húsinu, elsta timburhúsi landsins.
- Skórinn út í glugga: Eins og annars staðar á landinu setja börn í Árborg skó í gluggann og fá smágjöf frá jólasveininum sem kemur þá nóttina.
Fróðleiksmoli fyrir börnin
Áður en grenitré fengust á Íslandi smíðaði fólk sín eigin jólatré úr viði og skreytti þau með lyngi, og slík tré hafa verið sýnd í Húsinu á Eyrarbakka.
Spurningar um jólin í Árborg
Hvenær eru jólaljósin tendruð á Selfossi?
Jólaljósin á Selfossi hafa verið tendruð í nóvember fyrir framan bókasafnið og dagskráin hefur hafist klukkan 17:40. Dagsetning ársins 2026 verður kynnt síðar og bætist þá við jólahandbók Rally Takes the Train um Árborg.
Hvar á Selfossi er kveikt á jólaljósunum?
Stundin fer fram fyrir framan bókasafnið á Selfossi, sem er hluti af Bókasafni Árborgar. Þetta er miðsvæðis í bænum og stutt að ganga frá Austurvegi. Klæðið börnin vel því að dagskráin er utandyra í nóvembermyrkrinu. Gott er að mæta tímanlega.
Hvaðan koma jólasveinarnir sem heimsækja Selfoss?
Samkvæmt viðburðaskrá Markaðsstofu Suðurlands koma jólasveinarnir ofan af Ingólfsfjalli, fjallinu sem gnæfir vestan við Ölfusá. Það er skemmtileg saga að segja börnunum á leiðinni í bæinn, því að fjallið blasir við frá Selfossi og þau geta horft upp eftir hlíðinni.
Koma allir þrettán jólasveinarnir saman til Selfoss?
Já, í viðburðaskrá Markaðsstofu Suðurlands segir að allir þrettán íslensku jólasveinarnir komi til Selfoss á sama degi í desember, frá klukkan 16 til 18. Þetta er því sjaldgæft tækifæri til að sjá bræðurna alla í einu, í stað þess að bíða eftir einum á nóttu.
Klukkan hvað koma jólasveinarnir á Selfoss?
Heimsóknin er síðdegis, frá klukkan 16 til 18 samkvæmt viðburðaskrá Markaðsstofu Suðurlands. Það hentar vel fyrir leikskólabörn sem fara snemma að sofa. Dagsetning ársins 2026 hefur ekki verið staðfest, en hún verður sett inn í jólahandbók Rally Takes the Train um Árborg þegar hún liggur fyrir.
Hvað var Jólaævintýri í Hallskoti?
Jólaævintýri í Hallskoti var haldið í fyrsta sinn í desember 2025. Gestir gengu um skóginn sem var lýstur upp með jólaljósum og vasaljósum. Á leiðinni hittu þeir álfa, jólaköttinn, ævintýrasvepp, norn, Grýlu og jólasveininn Hurðaskelli. Takið vasaljós með ef þið farið í svipaða göngu, því að skógurinn er dimmur í desember.
Hver stóð að Jólaævintýrinu í Hallskoti?
Leikfélag Eyrarbakka, Skógræktarfélag Eyrarbakka og Ungmennafélag Eyrarbakka stóðu að ævintýrinu ásamt menningar- og upplýsingadeild Árborgar. Þetta var því samstarf sjálfboðaliða í þorpinu og sveitarfélagsins, og börn úr barnaskólanum tóku virkan þátt í sýningunni sjálfri.
Verður Jólaævintýrið í Hallskoti haldið aftur árið 2026?
Í desember 2025 sögðu skipuleggjendur að þátttakan hefði farið fram úr björtustu vonum og að vonir stæðu til að endurtaka viðburðinn að ári. Dagsetning fyrir 2026 hefur ekki verið staðfest. Ef hún verður birt bætist hún við jólahandbók Rally Takes the Train um Árborg.
Hvaða hlutverk léku börnin í Hallskoti?
Kór Barnaskólans á Eyrarbakka og Stokkseyri lék og söng sem tröllabörn. Þau hjálpuðu Grýlu að leita að syni sínum, jólasveininum Hurðaskelli, sem hafði týnst í skóginum. Börnin í hópi gestanna fylgdust þannig með jafnöldrum sínum leika aðalhlutverkið í ævintýrinu.
Hver er Hurðaskellir og hvenær kemur hann til byggða?
Hurðaskellir er sjöundi jólasveinninn og kemur til byggða 18. desember. Hann er nátthrafn sem skellir hurðum og heldur vöku fyrir heimilisfólkinu. Hann fer aftur til fjalla 31. desember. Börnin í Árborg hittu hann í Jólaævintýrinu í Hallskoti árið 2025.
Hvað er jólaskreytingasamkeppni Árborgar?
Sveitarfélagið Árborg veitir viðurkenningar fyrir fallega jólaskreyttar byggingar. Íbúar senda inn tilnefningar og veitt eru verðlaun í flokkum einbýlishúsa, fjölbýlishúsa og fyrirtækja. Það getur verið skemmtileg kvöldstund að keyra um Selfoss, Eyrarbakka og Stokkseyri og skoða ljósin með börnunum. Fylgist með tilkynningum sveitarfélagsins í desember.
Hverjir fá viðurkenningu í jólaskreytingasamkeppni Árborgar?
Verðlaun eru veitt í flokkum einbýlishúsa, fjölbýlishúsa og fyrirtækja á Selfossi, Eyrarbakka og Stokkseyri. Árið 2021 fékk til dæmis Miðbær Selfoss viðurkenningu í flokki fyrirtækja. Það getur verið gaman að skoða skreytingarnar með börnunum þegar úrslitin hafa verið kynnt.
Hvað eru gömlu heimasmíðuðu jólatrén í Húsinu á Eyrarbakka?
Lifandi grenitré voru fágæt og dýr á Íslandi á 19. öld, svo fólk smíðaði sín eigin tré úr viði og festi stundum á þau lyng eða einigreinar. Byggðasafn Árnesinga sýndi slík tré í Húsinu á Eyrarbakka í desember 2024, ásamt verksmiðjugerðum trjám frá sama tíma.
Hvenær komu fyrstu jólatrén til Íslands?
Jólatré fóru að sjást á Íslandi um miðja 19. öld. Lifandi grenitré voru þá fágæt og dýr, svo fólk smíðaði sín eigin tré úr viði. Byggðasafn Árnesinga hefur sýnt slík tré í Húsinu á Eyrarbakka.
Hvað er Húsið á Eyrarbakka?
Húsið er timburhús sem var flutt tilsniðið frá Danmörku árið 1765 fyrir verslunarstjórann á staðnum. Það er elsta varðveitta íbúðarhús úr timbri á landinu. Árið 1995 var þar opnað byggðasafn, og nú er Byggðasafn Árnesinga með aðalsýningu sína í Húsinu.
Hvað er sérstakt við altaristöfluna í Eyrarbakkakirkju?
Lovísa Danadrottning, eiginkona Kristjáns IX, málaði hana árið 1891. Jóhann Fr. Jónsson, sem reisti kirkjuna árið 1890, hitti konungshjónin þegar hann sigldi til Kaupmannahafnar eftir timbri og drottningin lofaði að mála töfluna. Gaman er að kíkja inn með börnin á aðventunni.
Hvar setja börn í Árborg skóinn og hvað fá þau í hann?
Börnin setja skó út í glugga þegar jólasveinarnir fara að koma til byggða, sá fyrsti 12. desember. Þæg börn fá smágjöf í skóinn en óþekk börn geta fengið kartöflu. Á Selfossi er enn skemmtilegra að vita að sveinarnir koma ofan af Ingólfsfjalli.
Hver er jólakötturinn sem börnin hittu í Hallskoti?
Jólakötturinn er risastór köttur úr íslenskri þjóðtrú sem á að éta þá sem fá enga nýja flík fyrir jólin. Í dag er sagan notuð á léttari nótum, til að hvetja fólk til að gefa sokka eða vettlinga. Hann var einn þeirra sem gestir hittu í skógargöngunni í Hallskoti 2025.
Hvernig útskýri ég Grýlu fyrir litlu barni fyrir ferð í Hallskot eða á Selfoss?
Grýla er móðir jólasveinanna í gamalli þjóðsögu og maðurinn hennar heitir Leppalúði. Hún var notuð til að hræða óþekk börn, en í Hallskoti árið 2025 var hún mamma að leita að týndum syni. Segið frá þeirri hlið og leyfið börnunum að hlakka til.
Hvar finn ég jólaviðburði fyrir börn í Árborg árið 2026?
Staðfestir viðburðir fyrir Selfoss, Eyrarbakka og Stokkseyri verða settir inn í jólahandbók Rally Takes the Train um Árborg í lok nóvember 2026, þegar sveitarfélagið og félögin birta dagskrána. Þar verða dagsetningar á borð við tendrun ljósanna og heimsókn jólasveinanna þegar þær hafa verið staðfestar.
Heimildir
- Events Selfoss, Markaðsstofa Suðurlands (South Iceland)
- Dagskráin, 58. árgangur, nr. 2832 (11. desember 2025), Dagskráin
- Dagskráin, nr. 2634 (26. janúar 2022): Úrslit í jólaskreytingasamkeppni Árborgar 2021, Dagskráin
- The story of Icelandic Christmas trees, Markaðsstofa Suðurlands (South Iceland)
- The lovely little Village Eyrarbakki on the South Coast of Iceland & Húsið, the House, Guide to Iceland
- Thirteen footsteps in the snow: the story of Iceland's Yule Lads, Visit Reykjavík